برای چمران می نویسم که بیش از حد دوستش دارم ...

۱. زندگینامه : دکتر مصطفی چمران در سال ۱۳۱۱ در تهران متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در مدرسه انتصاریه و دوران متوسطه را در دبیرستان های دارالفنون و البرز پشت سر گذاشت. سپس تحصیلات خود را در دانشکده فنی تهران ادامه داد و در سال ۱۳۳۶ به عنوان شاگرد ممتاز در رشته مهندسی برق الکترونیک فارغ التحصیل شد و یک سال نیز به تدریس در این دانشکده پرداخت. وی در نوجوانی در محافل اسلامی نظیر درس تفسیر مرحوم طالقانی در مسجد هدایت حضور داشت و از اولین اعضای انجمن اسلامی دانشگاه تهران بود. چمران در سال ۱۳۳۷ با استفاده از بورس تحصیلی شاگردان ممتاز عازم آمریکا شد و مدرک فوق لیسانس خود را از دانشگاه تگزاس دریافت کرد. سپس به دانشگاه کالیفرنیا در برکلی رفت و پس از انجام تحقیقات گسترده علمی در جمع معروفترین دانشمندان جهان مدرک دکترای خود را در رشته الکترونیک و فیزیک پلاسما -گرایش مهندسی گداخت هسته ای- با درجه ممتاز علمی دریافت کرد. موضوع رساله دکتر چمران بحث فیزیک پلاسما و مگنترونها بود که در آن زمان جدیدترین دانش روز در غرب شناخته می شد که پس از جنگ جهانی دوم مدت  ها راکد مانده بود. تحقیقات چمران که در قالب رساله دکترای وی با عنوان باریکه الکترون در مگنترون با کاتد سرد ارائه شد جهس مهمی در این رشته پدید آورد و او را در زمره پیشتازترین دانشمندان روز دنیا قرار داد. دکتر پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی در یکی از مراکز تحقیقاتی مرتبط با "ناسا" به نام آزمایشگاه بل که در زمینه قمرهای مصنوعی و موشک های هدایت شونده و رادارهای سه بعدی فعالیت داشت مشغول به کار شد و با وجود اینکه چندین دانشگاه از او برای تدریس حتی با درجه کامل استادی دعوت کرده بودند فعالیت های پزوهشی و تحقیقاتی را بر آنها ترجیح داد. در حالی که مورد غبطه بسیاری از دانشمندان آمریکایی بود در یک انتخاب سرنوشت ساز عازم مصر شد و در سال ۱۳۴۲ و در زمان جمال عبدالناصر به مدت ۲ سال آموزش های جنگ های چریکی را طی کرد سپس در سال ۱۳۴۵ به لبنان رفت و به کمک امام موسی صدر و شیعیان لبنان شتافت و "جنبش محرومان" و سازمان"امل" را پایه گذاری کرد. در تجدید حیات مدرسه صنعتی"جبل عامل" در لبنان نقش بسزایی داشت. دکتر پس از ۱۰ روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از ۲۱ سال هجرت به ایران بازگشت. تلاش خود را صرف تربیت نخستین گروه های پاسداران انقلاب در سعد آباد کرد و به عنوان معاون نخست وزیر در امور انقلاب به کردستان رفت و حماسه فراموش نشدنی مقاومت پاوه را خلق کرد. پس از این امام او را به وزارت دفاع منصوب کرد. در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی از سوی مردم تهران به نمایندگی برگزیده شد و با شروع جنگ مجلس را ترک کرد و  به عنوان نماینده امام در شورای عالی دفاع رهسپار جبهه های جنگ شد. در جنگ ابتکارات فراوانی انجام داد نظیر پنج شاخه های موسوم به خورشیدی که مانع عبور تانک می شد - کانال های دفاعی یا پمپ های آبی که آب را زیر پای دشمن می ریخت - خودروی شنیدار - موشک زیر آبی ۶ متری - زیر دریایی هجومی کوچک - پل سریع النصب چریکی و طرح ساخت خمپاره ۶۰ و ... وی با راه اندازی مرکز تحقیقات نظامی و واحد های مهندسی رزمی که با همکاری جمعی از استادان و دانشجویان دانشگاه انجام شد پایه گذار تحقیقات علمی صنعتی در وزارت دفاع بود. ... سرانجام در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ در منطقه دهلاویه هدف خمپاره دشمن قرار گرفت و فصل دیگری از حیات آگاهی بخش و انسان ساز خود را در تاریخ پر افتخار ایران آغاز کرد. درود ...

 

 اي پاهاي من سريع و توانا باشيد، اي دست هاي من قوي و دقيق باشيد، اي چشم هاي من تيز بين و هشيار باشيد، اي قلب من اين لحظات آخر را تحمل كن. چند لحظه بيشتر با دقت و اراده صبور و توانا باش به شما قول مي دهم كه همه شما در استراحتي عميق و ابدي آرامش خود را براي هميشه بيابيد و تلافي اين عمر خسته كننده و اين لحظات سخت و سنگين را دريافت كنيد. چند لحظه ديگر به آرامش خواهيد رسيد. آرامشي ابدي. اما اين لحظات حساس؟ اين لحظات وداع با زندگي و عالم، لحظات لقاي پروردگار، لحظات رقص من در بربر مرگ بايد زيبا باشد. - دكتر چمران 

همراه مرغ مهاجر پيغامي از گرمسير است

الذين امنوا وهاجروا و جاهدوا في سبيل الله باموالهم و انفسهم ...(توبه  20

آدم بعضي وقت ها كه قرآن مي خواند،چيزهايي مي بيند كه مدت ها فكر را مشغول مي كند.سؤالهاي مختلف است كه از همه گوشه و كنار ذهن به ميان مي دوند.خيلي وقت ها نمي تواني اهميت مطلبي را بفهمي نه كه نفهمي، ولي حداقل برايت غريب مي نمايد.حتما براي خودت هم بعد ها پيش مي آيد.

مدت ها "هجرت" يكي از همين سؤال هاي گنگ ذهنم بود.مي داني هيچ وقت نمي فهميدم چرا هر جا در قرآن حرف جهاد زده مي شود،هجرت هم پا به پايش و كنارش وجود دارد؟ پيش خودم فكر مي كردم چرا اينقدر به هجرت تاكيد مي شود؟ يعني بايد چكار بكنيم؟ و اين سؤالي بود كه تا وقتي دكتر را نشناختم ، جوابي برايش پيدا نكردم. دكتر و زندگي دكتر بود كه نشانم داد هجرت در اين روز و روزگار يعني چه. هجرتي دائمي ، از آن حياط كلي و حوض گرد كوچك ميانش به آن طرف عالم و بزرگترين دانشگاه ها ، تا هجرت به ميان خون و آتش و از آنجا به جايي كه آخرين مفرش انتظارش را مي كشيد

"هنگام وداع فرا رسيده است، شمعي بود از دنياي خود جدا شد و بر پهنه هستي عالم، قدم گذاشت.به دام عشق پروانه افتاد، اسير شد، سوخت و گرفتار شد.اما از خواب بيدار شد و هركس به سوي كار خويش رفت.همه رفتند و او را تنها گذاشتند.شمعي دورافتاده" - دكتر چمران

من نمي فهمم چرا هر وقت حرف لبنان رفتن دكتر مي شود، همه مي گويند دكتر فلان دانشگاه و چنين و چنان موقعيت شغلي در آمريكا را رها كرد؟ چرا هيچ كس نمي فهمد اينها در برابر چيزي كه دكتر از آن گذشت، هيچ است. آنهايي هم كه مي دانند خيلي هايشان فكر مي نند دكتر حق نداشت زن و فرزند را رها كند.نمي دانم چرا نمي فهمند دكتر براي فداكاري و ... به لبنان نرفت. نمي فهمند آتشي درون سينه اش روشن شده بود كه مي سوزاندش. نمي فهمند كه چيزي او را به رفتن و نماندن مي خواند. ما اسراي حال و لحظه برايمان عجيب مي نمايد كه كسي ماندن را تحمل نكند، به قول محمد كاظم كاظمي كه عنوان نوشته را هم از او وام گرفته ام، كسي از آن طرف كوه تو را مي خواند

قل ان كان ابائكم و ابنائكم و اخوانكم و ازواجكم و عشيرتكم و اموال اقترفتموها و تجاره تخشون كسادها و مساكن ترضونها احب اليكم من الله و رسوله و جهاد في سبيله فتربصوا.(24  توبه

چشم هاي خسته و نگران مرد روي صورت هاي كوچك بچه ها مي چرخد. چشم هايي كه تنها چشم هاي بيدار پناهگاه مدرسه صنعتي جبل عامل است.كودكاني كه گرد تا گرد مرد روي زمين خفته اند و مرد پدر همه آنهاست. چه اين كه بيشترشان ديگر در اين عالم كسي جز دكتر برايشان باقي نمانده 

و دكتر به ميان خون و آتش رفت.امن .آسايش را رها كرد و دل به تشويش و اضطراب سپرد و تو فكر مي كني مي شود ادعاي دلدادگي كرد و در راحت زيست.اگر پاي به راه گذاشتي، بلا و مصيبت است كه از هر طرف راه بر تو مي بندد و غم است كه انيس و همراه روز و شبت مي شود و مرگ آرزويت.گر مرد رهي ميان خون بايد رفت ... خدايا دردمندم.روحم از شدت درد مي سوزد.قلبم مي جوشد.اعماقم شعله مي كسد.بندبند وجودم از شدت درد صيحه مي زند.تو مرا در بستر مرگ آسايش بخش.خسته شده ام.پير شده ام، دل شكسته ام، نااميدم، ديگر آرزويي ندارم. خدايا بسوي تو مي آيم.تو مرا در جوار رحمت خود مسكني ده. - دكتر چمران

والذين جاهدوا فينا لنهدينهم سبللنا و ان الله لمع المحسنين  (64  عنكبوت

اين وعده ابدي خداي رحيم است كه هر كه قدمي براي اوبرداشت ياري اش مي كند و دستگيرش مي شود. بارها شده است از خودم پرسيده ام كجاست سوسوي نور هايت تا راه را در اين بيابان پر وحشت نشان بدهد؟ ولي چه كمند مرداني كه آن يك گام را برمي ارند.باور كن اشتباه مي كنيم اگر فكر كنيم برداشتن آن گام كار كساني است از جنس ديگر.شايد فقط بايد يك قدم از خودمان فاصله بگيريم. چه بسيار سال ها كه تلاش مي كنيم اين مستحبات و واجبات را به جا آوريم و آن محرمات را ترك كنيم ولي آن يك گام را بر نمي داريم.براي برداشتن آن گام به چيزي بيش از اعمال احتياج است.چيزي از جنس شور و شوق.از جنس دل كندن و رهسپار شدن و دكتر راهي شد تا راهبري خود را به او نشان بدهد و راهنمايش شود.امام موسي صدر مردي كه آمد و چند گامي بر زمين به خلوص زد و دل هاي مشتاقان را لبريز مرحمت حق كرد
چشمه اي كوچك اما زلال و جاري براي تشنه لبان و چه زود رفت و حسرت ديدنش را در دلهاي خسته گذاشت

وصيت مي كنم ... وصيت مي كنم به كسي كه او را بيش از حد دوست دارم. به معشوقم، به امام موسي صدر، كسي كه او را مظهر علي مي دانم و وارث حسين. كسي كه رمز طايفه شيعه و افتخار آن و نماينده  1400  سال درد، غم، حرمان، مبارزه، حق طلبي و بالاخره شهادت است. آري به امام موسي وصيت مي كنم.(دكتر چمران

دكتر كف دستش را پر ز آب مي كند و سر گنجشك زخمي را نزديك آب مي كند. گنجشك ميان دست دكتر تكاني مي خورد. هنوز از برخورد با شيشه ماشين گيج است و نمي تواند پرواز كند. همه منتظرند دكتر سوار شود و بروند. ولي دكتر آرام آرام تا زير درختي كه نزديك جاده است مي رود. گنجشك را آرام روي شاخه درخت مي گذارد و بر مي گردد؛ انگار نه انگار همه منتظر وزير دفاع اند تا جلسه شوراي عالي دفاع تشكيل شود. نگاهش آرام است و مطمئن

حتما شنيده اي مي گويند آخرين چيزي كه از قلب مؤمن خارج مي شود،جاه است.دكتر وقتي بر مي گردد به مملكت خودش، وزير مي شود و نماينده مجلس و ... ولي براي كسي كه مسافر است و عادت ندارد به ماندن همه اينها جز منزلي در آخر راه نيست. دكتر خيلي آرام است. انگا مي داند كه به آخر سفر نزديك شده است . چه خالي دارد مسافر خسته اي كه سال ها راه رفته و مي شنود به مقصد نزديك شده و من تعجب مي كنم چرا برايمان شگفت انگيز مي نمايد اين كه دكتر مي داند چند صباح ديگر رفتني است. مگر جز اين است كه مرگ پايان آزمايشي است به نام زندگي و پايان راهي دور و دراز و خود تو مگر وقتي بعد از سفري دراز به وطن نزديك مي شوي، بوي خوش ديار خود را از خاك نمي شنوي

اي پاهاي من سريع و توانا باشيد، اي دست هاي من قوي و دقيق باشيد، اي چشم هاي من تيز بين و هشيار باشيد، اي قلب من اين لحظات آخر را تحمل كن. اي نفس مرا ضعيف و ذليل مگذار. چند لحظه بيشتر با دقت و اراده صبور و توانا باش به شما قول مي دهم كه همه شما در استراحتي عميق و ابدي آرامش خود را براي هميشه بيابيد و تلافي اين عمر خسته كننده و اين لحظات سخت و سنگين را دريافت كنيد. چند لحظه ديگر به آرامش خواهيد رسيد. آرامشي ابدي. ديگر شما را زحمت نخواهم داد. ديگر شب و روز استثمارتان نخواهم كرد. ديگر به شما بي خوابي نخواهم داد و شما ديگر از خستگي فرياد نخواهيد كرد. از درد و شكنجه جه نخواهيد زد. از گرسنگي و گرما و سرما شكوه نخواهيد كرد و براي هميشه در بستر نرم خاك آرام و آسوده خواهيد بود؛ اما اين لحظات حساس؟ اين لحظات وداع با زندگي و عالم، لحظات لقاي پروردگار، لحظات رقص من در بربر مرگ بايد زيبا باشد. - دكتر چمران

از مجله صنعت برق دیگر بعید است !

مجله صنعت برق شماره ۱۰۷ هم چاپ شد. من چند شماره دیگر این مجله را هم دیده ام. توی صفحه تازه های صنعت برق که می روی می بینی مطلبی را چاپ کرده اند که توی دو سه شماره قبل تر آن را چاپ کرده اند. تو مقالات انگلیسی هم مقاله ای در مورد "a concise comparison of saftey integrated systems technologies" آورده اند که همین مقاله عینا در چند شماره قبل چاپ شده بود. البته من چند مقاله انگلیسی شماره های قبل را که می خواندم چند تا غلط املایی دیدم که به حساب غلط چاپی گذاشتم ولی مثل اینکه واقعا برای این مجله کم کاری می شود. (البته بماند که ماهنامه ۱۰۷ مربوط به دو ماه اول سال بود) من خودم می خواستم مقاله ای رو برای این مجله بفرستم ولی وقتی اعضای هیئت علمی مجله که کلی دکتر و مهندس هستند را توی صفحه اول مجله دیدم منصرف شدم چون احتمال چاپ مقاله رو به صفر می رساند! بعد جالبه همین مجله می آید و مقاله تکراری چاپ می کند. من واقعا متعجب و متاسفم برای این مجله که منتسب به شرکت توانیر که یکی از شرکت های منحصر به فرد ایرانی در صنعت انرژی و برق هست و کلی تخصص در این شرکت ریخته است !

کشف يک محقق ايراني براي نامرئي کردن اجسام

يک محقق ايراني در دانشگاه پنسيلوانيا به کمک يکي از همکارانش نشان داده است که مي‌توان با استفاده از پرتوهاي پلاسمايي اجسام را نامرئي کرد.
به گزارش آژانس خبرنگاران تكنولوژي ايران _ ايتكا ايده نامرئي کردن اجسام تا چندي پيش تنها در سطح داستانهاي تخيلي علمي نظير مرد نامرئي، اچ جي ولز، مطرح بود اما نادر انقطاع و آندرا آلو از دانشگاه پنسيلوانيا شيوه‌اي را پيشنهاد کرده‌اند که با استفاده از آن مي‌توان با فناوريهاي موجود اجسام را تا حد زيادي غيرقابل رويت ساخت. به اعتقاد فيزيکدانان اين روش کاربردهاي متعددي در فناوريهاي نظامي مربوط به مخفي کردن و استتار اجسام خواهد داشت. در گذشته گروههايي از فيزيکدانان کوشيده بودند با روش موسوم به روش آفتاب پرست به استتار اشيا و ااجسام دست يابند. آفتاب پرست در زماني که بر روي يک شاخه قرار مي‌گيرد، براي پنهان کردن خود از چشم دشمنان بدنش را به رنگ شاخه‌اي که بر آن قرار دارد در مي‌آورد. به عنوان مثال ري آلدن از دانشگاه کاروليناي شمالي سيستمي از آشکارسازها و تابش کننده‌هاي نور را پيشنهاد کرد که براي پنهان کردن يک جسم نظير آپارات سينما صحنه‌اي را در پشت سر جسم تصوير مي‌کند و جسم يا شيء مورد نظر را در شلوغي آن صحنه از پيش چشم بيننده محو مي‌سازد. محققان دانشگاه توکيو نيز بر روي نوعي پارچه تحقيق مي‌کنند که بر همين مبنا عمل استتار را انجام مي‌دهد. در داخل اين پارچه دانه‌هايي نظير رشته تسبيح کار گذارده شده که مي‌تواند صحنه‌اي را که بر روي آن تابنده مي‌شود منعکس سازد و جسمي را که اين پارچه بر آن پوشانده شده نظير بدن آفتاب‌پرست به رنگ محيط درآورده و به اين ترتيب آن را نامرئي سازد. اما انقطاع و همکارش از روش موثرتري بهره گرفته‌اند. در شيوه پيشنهادي آنها نوري که از جسم بازتابيده مي‌شود به حداقل کاهش مي‌يابد و از آنجا که رويت اجسام تنها در هنگامي ميسر است که نور بازتابيده از آنها به چشم برسد در غياب اين بازتابش شيء يا جسم عملا نامرئي مي‌شود. جنبه اصلي در مدل پيشنهادي اين دو محقق استفاده از نوعي صفحه يا پرده از جنس پرتوهاي پلاسمايي است که با امواج بازتابيده شده از سطح جسم تداخل مي‌کنند و آنها را از بين مي‌برند. پرتوهاي پلاسمايي از جنس امواج الکترونيکي چگال هستند که زماني به وجود مي‌آيند که الکترونهاي روي يک سطح فلزي با ضرباهنگ خاصي به حرکت درآيند. به گفته اين دو محقق لايه‌اي از اين ماده پلاسمايي مي‌تواند نور بازتابيده شده از سطح جسم را از بين ببرد البته به اين شرط که تواتر نور بازتابيده شده به تواتر تشديد پرتوهاي الکترونيکي نزديک باشد. به گفته انقطاع براي همه نورهايي که در طول موج مريي قرار دارند خود طبيعت بهترين سپر پلاسمايي را فراهم آورده. اين دو سپر عبارتند از پرده‌ها يا سطوحي که از طلا يا نقره ساخته مي‌شوند. در مورد ديگر انواع طول موجها نظير مادون قرمز يا مايکروويو مي توان از ساختارهايي که به صورت مصنوعي و با ترکيب رديفهايي از سيم‌پيچها درست مي‌شوند براي ساختن سپر محافظ استفاده کرد. اين قبيل سپرها داراي خواص غيرمتعارف الکترومغناطيسي خواهند بود. محقق ايراني و همکارش با انجام محاسباتي نشان داده‌اند اجسام کروي يا استوانه‌اي که با اين قبيل سپرها پوشيده شوند عملا نور بسيار کمي از خود باز مي‌تابند. در عمل زماني که اين اجسام در معرض نور مريي قرار داده مي‌شوند نوري که از آنها به چشم مي‌رسد آنقدر اندک است عملا ديده نمي‌شوند. يک محدوديت اين فناوري آن است که هر سپر مخصوص تنها براي يک طول موج خاص کار مي‌کند و به عنوان مثال جسمي که در زير نور قرمز غيرقابل رويت شده اگر تحت پرتوهاي به رنگ سبز يا آبي قرار گيرد قابل مشاهده خواهد بود. نکته ديگر آنکه سپر نامرئي کننده زماني عمل مي‌کند که طول موج با تابيده شده نزديک ابعاد خود جسم باشد. به اين ترتيب در مورد نور مرئي از اين سپر تنها براي مخفي کردن اجسام ميکروسکوپي مي‌توان استفاده به عمل آورد. اجسام بزرگتر تنها هنگامي از ديد پنهان مي‌شوند که پرتوهاي با طول موج بلندتر به آنها تابيده شود. بنابراين با اين فناوري نمي‌توان افراد يا خودروها را نامرئي کرد. اما انقطاع معتقد است که از اين فناوري مي‌توان در زمينه‌هاي ديگر نظير توليد موادي که از برق زدن و درخشش اجسام جلوگيري مي‌کنند استفاده به عمل آورد. اين سپرها همچنين مي‌توانند مانع از تاثير نامطلوب نوري شوند که از اجسام ريز پراکنده مي‌شود و به اين ترتيب مي‌توانند بازده ميکروسکوپ‌ها را افزايش دهند. يک کاربرد ديگر اين روش نامرئي کردن ماهواره‌ها در فضا است.

یکی از بازدید کنندگان وبلاگ هم که از ایشان خیلی ممنونم (احمد آقا) لینک پروژه استتار نوری یا همان نامرئی شدن (دانشگاه توکیو) را معرفی کرده اند که در آن می توانید اطلاعات خوبی در این زمینه کسب کنید و چند کلیپ ویدئویی جالب از نامرئی کردن در آن هست. برای دیدن این مطلب سری بزنید به : Optical Camouflage

نانو تکنولوژی به زبان ساده

 

نانو

در حدود سال 1950 میلادی ، فیزیکدان معروف آمریکایی ، پروفسور ریچارد فاینمن پیشنهاد ساخت یک موتور الکتریکی با ابعاد کمتر از 1.64 اینج را داد و برای اولین بار کسی که موفق به ساخت آن شود جایزه 1000 دلاری تعیین نمود. سرانجام ویلیام مک لیلان با زحمت فراوان توانست بوسیله یک انبرک دستی و یک میکروسکوپ این کار را به انجام برساند. در واقع هدف فاینمن از این کار ایجاد انگیزه در موسسات آموزشی و تحقیقاتی بود تا توجه آنها را به دنیای میکروها و نانوها جلب کند.

فاینمن برای اولین بار و بطور جدی این بحث را در سال 1960 و در تکنولوژی کالیفرنیا (Caltech) طی یک سخنرانی با عنوان (There is plenty of 200m at the Bottom) مطرح کرد. در طی این سخنرانی فاینمن طریقه نگارش 24 جلد دایره المعارف Britanica را به صورت تئوری بر نوک یک سوزن توضیح داد و بدین ترتیب شاخه جدیدی از دانش پا به عرصه ظهور گذاشت.

ادامه مطلب ...

ادامه نوشته

مختصری در مورد شبکه های کامپیوتری

انتقال اطلاعات معمولا از طریق دو سیستم زیر انجام می گیرد:

1-      انتقال آنالوگ (Analog) یا پیوسته

2-      انتقال دیجیتال (Digital) یا گسسته

شکل موج در آنالوگ مثلا بصورت یک تابع سینوسی است اما در سیستم دیجیتال بصورت پالس های 0 و 1 می باشد.

ماشین های مرتبط با داده ها را DTE (Data Terminal Equipment) گویند. مثلا ماشین های خود پرداز (ATM) یا یک پایانه فروش در یک فروشگاه (POS) یا یک PC موجود در منزل.

جهت انتقال اطلاعات به سه روش است:

1-      یک طرفه (Simplex) یا همیشه فرستنده یا همیشه گیرنده مال رادیو و تلویزیون

2-      دو طرفه ناقص (Half Duplex) که در این روش DTE ها هم می توانند بفرستند و هم رسیو کنند ولی نه همزمان مثل گیرنده های واکی تاکی (Walky Talky)

3-      دو طرفه کامل (Full Duplex)  که در هر لحظه می تواند هم دریافت و هم ارسال داشته باشد مثل تلفن

پهنای باند B.W. (Band Width) : به محدوده فرکانسی که امواج آنالوگ بدون هیچگونه افتی از سیستم مخابراتی منتقل می کردند گفته می شود.

فرکانس های خارج از محدوده پهنای باند انرژی شان محدود بوده و در واقع منتقل نمی شوند البته این از مشخصات کانال انتقال می تواند باشد و یا محدودیتی که عمدا اعمال می شود.

مثلا سیستمی که فقط اجازه عبور امواج آنالوگ با فرکانس 88 تا 108 مگا هرتز (محدوده امواج FM) را می دهد دارای پهنای باند 20 مگاهرتز است.

نویز (Noise) : به اختلال یا پارازیت در انتقال اطلاعات گویند.  میزان بزرگی نویز در مقابل سیگنال داده ها با نسبت سیگنال به نویز (S/N) ارائه می شود که مثلا در مورد امواج TV هر چه این مقدار بیشتر باشد شفافیت تصویر بهتر می شود. نویز معمولا بوسیله میدان های مغناطیسی ناشی از وسایل دیگر در محیط کار و یا دستگاه هایی که دارای موتور الکتریکی و رله هستند تولید می گردد.

سرعت انتقال داده ها : سرعت انتقال داده ها در خط انتقال با تعداد بیت های عبوری در واحد زمان تعریف می گردد و واحد آن بیت در ثانیه (bps) می باشد.

مهمترین عوامل موثر در یک خط انتقال پهنای باند و میزان نویز است. حداکثر سرعت داده ها در یک خط انتقال از رابطه شانون بدست می آید:

H حداکثر تعداد بیت ها در ثانیه : B.W.Log(1+S/N) که البته لگاریتم در مبنای دو دویی می باشد

نقش مودم : از آنجا که اطلاعات می توانند از طریق خط تلفن بصورت آنالوگ منتقل شوند نیاز داریم در رایانه ها آنها را به سیگنال های دیجیتالی تبدیل کنیم. لذا در فرستنده (تبدیل دیجیتال به آنالوگ) نیاز به تجهیزات مودولاتور (Modulator) و در گیرنده (آنالوگ به دیجیتال) نیاز یه دمودولاتور (Demodulator) داریم که این کار را در رایانه مودم انجام می دهد.

انواع شبکه ها :

1-      شبکه های محلی (LAN) : معمولا در ساختمان های اداری و سرعت انتقال داده ها زیاد 1Mbps تا 400Mbps

2-      شبکه های گسترده (WAN) : شبکه های بین یک ناحیه وسیع جغرافیایی نظیر کشور قاره و سرعت انتقال کم 9600bps تا 2Mbps

3-      شبکه های شهری (MAN) : مثلا دفاتر یک سازمان در نقاط مختلف یک شهر

گره یا Node : هر یک از رایانه های متصل به شبکه یک گره می باشند که یا سرویس دهنده (Server) است و یا سرویس گیرنده (Clinet) و یا یک ایستگاه کاری (Work Station) می باشد.

شبکه ها به دو نوع اصلی تقسیم می شوند :

1-      نظیر به نظیر (Peer-to-Peer) یا گروه های کاری (Work group) که معمولا کمتر از 10 رایانه که هر کدام هم می تواند بصورت سرویس گیرنده و هم بصورت سرویس دهنده عمل کنند در سیستم عامل های Windows 9x  و Windows XP نیز این امکان پیش بینی شده است.

2-      بر اساس سرویس دهنده (Server – Based) که به مدل استاندارد در شبکه سازی تبدیل شده اند و به نسبت افزایش اندازه و ترافیک شبکه به بیش از یک سرویس دهنده در شبکه نیاز است : مثلا سرویس دهنده فایل (File Server) یا سرویس دهنده چاپ Print Server یا سرویس دهنده کاربردی  Application Server یا سرویس دهنده پستی Mail Server

مزیت این شبکه ها در متمرکز بودن و امنیت بالای آن است همچنین امکان تهیه نسخه های پشتیبان و افزایش کاربران شبکه نیز به خوبی مهیاست.

سیستم عامل ها در این شبکه ها به نحوی طراحی می گردند که از حداکثر توانایی های سخت افزاری سرویس دهنده بهره برداری لازم انجام گیرد مثلا سیستم عامل های Windows NT Server , Novell Netware , Windows 2000 Server , Linux , Unix

البته برای کار آیی بهتر گاه از تلفیق دو شبکه فوق (شبکه های ترکیبی) استفاده می شود

توپولوژی های استاندارد شبکه : تمام طرح های شبکه از سه توپولوژی پایه زیر بدست می آیند :

1-      خطی BUS

2-      ستاره ای STAR

3-      حلقوی RING

اگر رایانه ها در یک ردیف در طول کابل تکی (Segment) متصل باشند آن را "توپولوژی خطی" (BUS) می نامند.

چنانچه رایانه ها با کابل تکی از یک نقطه کانون (HUB) انشعاب یافته باشند آن را توپولوژی ستاره ای (STAR) می گویند

و بالاخره اگر رایانه ها طوری به کابل متصل باشند که یک حلقه را تشکیل دهند آن را توپولوژی حلقوی گویند.

اما اتصال اجزای شبکه به طور فیزیکی از طریق کابل صورت می گیرد. صرف نظر از اینکه شبکه از چه نوع رسانه ای (سیم یا بیسیم) استفاده می کند داده ها باید از رایانه ها وارد و از آن خارج شوند. این کار از طریق کارت شبکه (NIC) انجام می گیرد که رایانه را به کابل یا محیط بیسیم متصل می کند.

انواع کابل ها (گروه های عمده) :

·         کابل هم محور یا کواکسیال (Coaxial) در دو نوع نازک (Thinnet) و ضخیم (Thicknet)

·         زوج به هم تابیده شده (Twisted Pair یا TP) که خود شامل بدون حفاظ (UTP) و حفاظ دار (STP) تقسیم می شوند

·         فیبر نوری (Fiber Optic)

کابل کواکسیال شامل مغزی ای است که سیگنال های الکترونیکی که داده ها را می سازند را جابجا می کنند. مغزی با یک حفاظ پوشانیده می شود تا از نویز و تداخل مقاوم باشد. کل کابل با پوششی از جنس تفلون یا پلاستیک پوشانده شده است. این کابل ها سیگنال ها را کمتر ضعیف می کنند. به نوع ضخیم این کابل گاهی اترنت (Ethernet) استاندارد گفته می شود.

نوع دوم نوع معمولی ( مثلا سیم های تلفن) و ارزان می باشد اما برای تداخل مستعد می باشد در حالیکه نوع اول مقاومت خوبی در مقابل تداخل دارد و فیبر نوری هم مستعد تداخل نمی باشد

کابل فیبر نوری : در این کابل سیگنال های داده ای دیجیتال به شکل پالس های نوری منتقل می شوند. این یک روش نسبتا مطمئن برای ارسال داده هاست. زیرا هیچ گونه سیگنال های الکتریکی در کابل فیبر نوری حمل نمی شوند.

فیبر های نوری شامل استوانه بسیار نازک شیشه ای به نام مغزی (Core) هستند. نور عبوری در فیبر از داخل مغزی می گذرد. این مغزی گاهی اوقات از پلاستیک ساخته می شود. نصب پلاستیک آسان است ولی نمی تواند امواج نوری را به دوری شیشه حمل کند.

مغزی بوسیله لایه متحد المرکز شیشه ای احاطه گردیده است (Cladding) این لایه مخصوص شکست نور در اطراف مغزی است که باعث انعکاس در درون هسته می شود تا امواج نوری در درون فیبر انتقال یابند.

برای افزایش حفاظت فیبر نوری در مقابل ضربه لایه ای پلاستیکی رشته های شیشه ای را احاطه می کند (coating). هر رشته شیشه ای سیگنال ها را فقط در یک جهت عبور می دهد به طوری که کابل شامل دو رشته در جلیقه های (coating) مجزا می باشد. یک رشته می قرستد و یکی دریافت می کند.

انتقالات کابل فیبر نوری مشکل تداخل الکتریکی و نویز ندارند و در هر محیطی می توانند بکار روند. به علت پهنای باند زیاد سرعت انتقال داده ها بسیار سریع است (انتقال فعلی تقریبا 100Mbps با سرعت های نمایشی تا بیشتر از 1Gbps). آنها می توانند یک سیگنال (امواج نوری) را کیلومتر ها حمل کنند.

اندازه فیبر ها معمولا با قطر مغزی پوشش شیشه ای و جلیقه فیبر بر حسب میکرون بیان می شود. مثلا فیبر 50/125/250 بیانگر فیبری با قطر مغزی 50 میکرون و قطر (cladding) 125 میکرون و قطر جلیقه (coating)  250 میکرون است. (برگه کاغذ معمولی حدود 25 میکرون ضخامت دارد).

ویژگی های دیگر : قیمت این نوع کابل نسبت به دو نوع دیگر متوسط ارزیابی می شود. طول کابل Segment : 2Km (90 km) – سرعت انتقال : 100Mbps یا بیشتر (بیشتر از 1Gbps) – سهولت نصب : نصب دشوار (نیاز به متخصص و تجهیزات مخصوص دارد) – مستعد تداخل نمی باشد – از داده ها صوت و تصویر با ایمنی بالایی پشتیبانی می کند.

(دانشگاه ما هم در شبکه اینترانت خود از کابل فیبر نوری استفاده می کند)

بهر حال بسته به شرایط می توان از هر یک از سه  نوع کابل فوق استفاده نمود

شبکه های محلی بدون سیم (Wireless LAN) :

فن آوری جدیدی در شبکه محلی است که از فرکانس رادیویی یا امواج مادون قرمز به عنوان سیگنال های ارتباطی و از هوا به عنوان رسانه انتقال استفاده می کند. برای پیاده سازی این شبکه هر ایستگاه دارای یک کارت شبکه بدون سیم (Wireless NIC) می باشد و می تواند با هر ایستگاه دیگری که در محدوده یکدیگر قرار گرفته باشند ارتباط برقرار نمایند. این ارتباط می تواند بصورت نقطه به نقطه توسط دو ایستگاه (Point-to-Point) و یا با پیکر بندی دیگری شامل وسیله ای به نام AP (Access Point) باشد.

مفهوم پروتکل های استاندارد شبکه :

سیستم عامل شبکه از مجموعه کاملی از روش ها و قوانین مشخصی برای انجام هر کار پیروی می کند. این روش ها را پروتکل (Protocol) یا قانون رفتاری گویند. پروتکل ها راهنمای هر فعالیت برای انجام موفقیت آمیز آن هستند.

برای امکان ارتباط سخت افزار ها و نرم افزار های تولید کنندگان مختلف به ایجاد پروتکل های استاندارد نیاز است. دو مجموعه اصلی استاندارد ها عبارتند از : مدل OSI (Open Systems Interconnection) و پروژه 802

مفهوم لایه ها :

برای کاهش پیچیدگی طراحی شبکه ها بصورت لایه ها یا سطوح سازمان دهی می شوند. برای برقراری ارتباط بین دو رایانه عملیات پیچیده ای بین آن دو انجام می گیرد. برای سهولت این عملیات به وظایف مجزایی تقسیم می گردد که هر لایه تعدادی از این وظایف را انجام می دهد. هرلایه بر روی لایه دیگر قرار می گیرد. تعداد لایه ها نام هر لایه و عملکرد هر لایه اساس تفاوت بین شبکه هاست.

مجموعه ای از لایه ها و قراردادها معماری شبکه نام دارد.

مدل OSI معماری است که ارتباطات شبکه ای را به هفت لایه تقسیم می کند : (به ترتیب از سطح پایین تا بالا) لایه های فیزیکی Physical– پیوند داده ها Data Link– شبکه Network– انتقال Transport– جلسه Session– نمایش Presentation- کاربردی Application

به استثنای پایین ترین لایه (فیزیکی) هیچ لایه ای نمی تواند اطلاعات را بطور مستقیم به لایه همانند خود در رایانه دیگر بدهد و لایه های دیگر باید اطلاعات را به لایه پایین تر بدهند تا سر انجام از پایین ترین لایه به رایانه دیگر منتقل شود و سپس از پایین ترین لایه آن رایانه به لایه بالایی مورد نظر آن برسد.

 

 انواع پروتکل ها :

اول سه نکته را باید بگویم :

پروتکل های زیادی وجود دارند با وظایف مختلف.

برخی پروتکل ها در لایه های متفاوت OSI کار می کنند.

چندین پروتکل می توانند با هم کار کنند که به عنوان پشته (Stack) یا رشته پروتکل ها شناخته می شوند

انواع پروتکل ها :

• پروتکل های کاربردی : مدیریت و دسترسی انتقال فایل FTAM – انتقال فایل FTP – انتقال پستی ساده SMTP – مدیریت شبکه ای ساده SNMP – اینترنت برای برقراری ارتباط با میزبان های دور و پردازش محلی داده ها Telnet و پروتکل هسته مرکزی Novell Netware (NCP)
• پروتکل های انتقال : کنترل انتقال TCP و   مبادلات ATP و بقیه مانند SPX – NwLink – NetBEUI
• پروتکل های شبکه :  پروتکل اینترنت IP – تبادل بین شبکه ای بسته ای IPX – حمل داده های Apple Talk (DDP) و بقیه مانند NwLink – NetBEUI

دسترسی به خط انتقال :

مجموعه قوانینی که تعریف می کنند چگونه داده ها را در کابل شبکه قرار می دهد و آنها را از کابل می گیرد "روش های دسترسی" نامیده می شود و جزو وظایف لایه پیوند داده های مدل OSI است.

روش های رایج برای دسترسی به خط انتقال عبارتند از :  روش دسترسی چندگانه تشخیص حامل با تشخیص برخورد (CSMA/CD) و روش عبور نشانه (Token Pasing)

معماری شبکه :

معماری شبکه ترکیب پروتکل ها توپولوژی ها و استاندارد ها برای ایجاد یک شبکه عملیاتی است.

در انواع معماری شبکه ها چند استاندارد وجود دارد که فقط آنها را نام می بریم :

• اترنت  Ethernet توسط سه شرکت intel و DEC و Xerox ارائه شد. این طرح اساس مشخصه 802/3 انجمن IEEE (مهندسین برق الکترونیک آمریکا) می باشد و کابل مورد استفاده در این طرح اترنت می باشد.
• استاندارد های IEEE مانند IEEE 10 Base 2 و  10 Base 5 و  10 base T و 10 base FL و 100base X
• Token Ring که خود نسخه ای hc استاندارد 802/5 انجمن IEEE است که روش دسترسی به خط انتقال عبور نشانه است.

امنیت و کنترل شبکه :

پارامتر های امنیتی شبکه را مدیر شبکه (سوپر وایزر) یا راهبر شبکه(Administrator) اعمال می کند. بقیه کاربران می توانند در دسته هایی تقسیم شوند که هر گروه پرامتر های امنیتی بخصوصی را در ورود به شبکه و مجوز های دسترسی خواهند داشت.

امنیت در ورود به شبکه : امنیت کلمه عبور – محدودیت زمانی – محدودیت ایستگاه – محدودیت اتصال همزمان و تاریخ انقضا و ...

مجوز های دسترسی : خواندن – خواندن و نوشتن – ایجاد و خواندن و نوشتن – جستجو کشو ها – پاک کردن فایل – تغییر دادن مشخصه و ...

(مهندس نادری– کنفرانس IT ) شیوه های کنترل شبکه به چند گونه اند :

-                 Audit : بازرسی که شبکه هنگامی که بازرسی می شود همه چیزش درست و خوب کار می کند ولی ممکن است در لحظات دیگر اینطور نباشد

-                 Enforcement : که مشکلات امنیتی به محض وقوع تشخیص داده شده و تصحیح می شوند

-                 وجود بازرس الکترونیکی

موارد مهم در سازگاری امنیتی شبکه : اجازه های امنیتی – قابلیت اطمینان – بازرسی و ثبت همه دستیابی های مجاز و غیر مجاز – استاندارد ها و بروز آوری آنها

همچنین استفاده از Firewall و .....

سیستم عامل های شبکه :

نرم افزار سرویس دهنده قلب یک شبکه بر اساس سرویس دهنده است و خدمات لازم را برای انجام عملیات اساسی شبکه ارائه می دهد به عنوان مثال مدیریت حافظه و نوبت دهی کاربران برای انجام خدمات.

برای ایجاد نرم افزار سرویس دهنده دو راه وجود دارد : یا استفاده از سیستم عامل های چند کاره (multi tasking) و یا نرم افزار سرویس دهنده که بر روی سیستم عامل های چند کاره ای چون Unix و OS/2 نوشته می شود.

از سیستم عامل های شبکه می توان به novell Netware و Unix و  Windows NT اشاره کرد.

نگاهی اجمالی به اینترنت :

اینترنت از پروژه وزارت آمریکا به نام شبکه آژانس پروژه های تحقیقاتی پیشرفته (آرپانت) به وجود آمده است.

وب جهانی (www یا World wide Web = تار عنکبوتی گسترده جهانی) شامل انواع مستندات متنی فوق متنی است که با استفاده از زبان HTML (Hyper Text Markup Language) نوشته شده است.

برای مرور صفحات وب نیاز به یک مرورگر (Browser) دارید که مهمترین آنها Internet explorer یا IE است که محصول مایکروسافت است و مرورگر عمومی است  و Opera که از سرعت و امنیت نسبی خوبی برخوردار است (لینک دانلودش در سمت چپ وبلاگ آمده است و من خودم خیلی قبولش دارم) و Netscape و ...

آدرس هر صفحه (URL) را می توان بصورت پروتکل مورد استفاده )مثلا http) و علامت دو نقطه و آدرس منبع (Domain) وارد کرد مثلا آدرس http://www.irib.com که البته می توان IP یک آدرس را وارد کرد مثلا  198.46.8.112 که برای استفاده ساده تر مورد اولی بعد از بوجود آمدن IP ایجاد شد. با داشتن IP می توان مشخص کرد که آن کامپیوتر در کجای جهان قرار دارد. درهر سایت پاره ای پیوند ها (Link) وجود دارد که می توان با آنها به صفحات دیگر وب دسترسی پیدا کرد.

اما پسوند دامنه ها یا سایت ها در اینترنت :

Com (commercial) تجاری

 edu (educational)آموزشی

net (Network providers) ارائه دهندگان شبکه

org (organization)  سازمان

 mil (military)نظامی

gov (government)دولتی

حوزه های جغرافیایی : ایران (ir) – اتریش (at) – استرالیا(au) – کانادا (Ca) – چین (cn) – فرانسه (Fr) – ایتالیا(it) – ژاپن (JP) – انگلستان(Uk) – آمریکا(Us)

جستجو در اینترنت :

متاسفانه و متاسفانه ما جستجوی یک مطلب را در اینترنت بلد نیستیم! مثلا یک کلمه را search می کنیم هزاران صفحه برایش پیدا می شود و اگر هم محدود می کنیم اصلا چیزی یافت نمی شود! ببینید اینترنت انباری از هر آنچه شما بخواهید هست اما طرز دسترسی به آنها را یاد بگیرید. مثلا خیلی ها دنبال چی می گشته اند و چطوری به این وبلاگ آمده اند! (البته اینکه چه بلایی سر سایتتان در بیاورید تا در موتورهای جستجو راحت پیدا شوند هم ماجرایی برای خودش دارد) خلاصه تو یک فرصت دیگه به این امر یعنی جستجو در اینترنت مثلا با موتور جستجو گوگل می پردازم . در ضمن این بحث (شیوه جستجو صحیح در اینترنت) را Open می گذارم چون ممکن است وقت نکنم در این مورد بنویسم بنابراین خوشحال می شوم خوانندگان وبلاگ که در این مورد اطلاعاتی دارند این بحث را تکمیل کنند.  یا حق

منبع : گزیده ای از کتاب آشنایی با شبکه ویژه محصلین کامپیوتر – با تصرف

 

جرم گمشده در کهکشان :

دیروز انجمن فیزیک دانشگاه جلسه ای را با حضور پروفسور ثبوتی (رییس انجمن نجوم ایران و عضو انجمن نجوم آمریکا) برگزار کرده بودند که پروفسور نظریه ای را در باب یکی از مسائل ناشناخته فضا یعنی جرم گمشده در کهکشان ارائه کردند. البته چند دانشمند دیگر هم در این باره نظر داده اند اما پروفسور هم نظریه جدیدی داشت. البته به قول خود ایشان هنوز نظریه شان را در جایی منتشر نکرده اند. اما من فکر می کنم وقتی ایشان آن را بین یک جمع زیادی از اساتید و دانشجویان ارائه می کنند شاید بتوان کلیات آن را در این وبلاگ آورد.

طرح مسئله : مطابق قانون نیوتن نیروی جاذبه را اجرام ایجاد می کنند. مطابق قانون نیوتن نیروی جاذبه را ایجاد می کنند و اجرام دیگر در نیروی جاذبه یکدیگر حرکت می کنند. هر چقدر جرم زیادتر باشد نیرو های جاذبه قوی تر هستند و حرکات سریعتر انجام می گیرد. بنابراین بین این سرعت متوسط حرکت و میزان جرمی که می بینیم رابطه ای وجود دارد منتها در منظومه شمسی این را به دقت می توانیم ببینیم که آن جرمی را که می بینیم همان حرکاتی را که می بینیم ایجاد کند. در مقیاس بزرگتر از منظومه شمسی باز هم می بینیم که مکانیک نیو تنی هم قانون حرکتش و هم گرانشش دقت لازم برای مشاهدات را دارند منتها در مقیاس کهکشان که می نگریم به نظر می رسد که جرمی را که می بینیم و آنچه قابل دیدن می باشد آن جرم گرانش لازم را برای ایجاد کردن حرکاتی که در کهکشان می بینیم تامین نمی کند. این یک معرفت اختر فیزیکی است که از 40 – 50 سال پیش داریم که جرمی که می بینیم گرانش لازم را برای ایجاد حرکاتی را که می بینیم ندارد. حالا حدود اقلا 30 – 40 سال است که این موضوع مورد بحث منجمین است که این اجرام گمشده کجاست. بعضی ها فرض کرده اند جرمی است که تاریک بوده ولی گرانش لازم را ایجاد می کند. بعضی ها هم قبول نمی کنند که یک چیزی باشد که فقط از خود گرانش نشان دهد و بعضی هم معتقدند که شاید مکانیک نیوتنی در مقیاس کهکشانی دقت لازم را ندارد.

نظر پروفسور ثبوتی : ببینید یک زمانی بود که سرعت های نسبی ما در مقابل سرعت نور ما را سرگردان می کرد. چون سرعت نور ثابت بود و از قانون سرعت های نسبی پیروی نمی کرد. آن زمان دانشمندان آمدند گفتند این نور در یک محیط خاصی (اتر) منتشر می شود. بنابراین نتیجه می گرفتند در همه جا و مثلا در آب هم باید اتر باشد. اما اصلا نتوانستند این را توجیه کنند. انشتین آمد گفت حالا که شما همه استدلالتان را روی اتر و قوانین فیزیک سنتی متمرکز می کنید من می گویم حالا که اتری ممکن است باشد و ما هیچ اثری از آن مشاهده نمی کنیم بیا فرض کنیم اصلا چنین چیزی وجود ندارد. بر مبنای همین استدلال قانون نسبیت را ارائه می کند که نشان داد قوانین فیزیک قبلی دقت لازم را برای توجیه این پدیده ندارد.

حالا هم دانشمندان در مورد جرم گمشده اینجوری رفتار می کنند. به نظر من بیایید اصلا وجود این جرم گمشده را کنار بگذاریم. بنده می گویم قوانین مکانیک نیوتنی دقت لازم را در مقیاس کهکشانی برای این پدیده ندارد و ...

سپس پروفسور از چند قانون فیزیک مثلا "لاپلاسین فی = 4 در پی در G در رو " و f=ma و V مساوی جذر GM/r و ... استفاده کردند و بعد از محاسبات کمی پیچیده ( که آنها را روی تخته وایت بورد انجام دادند) یک فرمول جدید را پیدا کردند که نسبت به فرمول های اصلی یکی دو جمله اضافی داشت. من این فرمول ها را یادداشت کردم و طریقه محاسبه را. اما به نظر من اگر سوالی دارید از خود پروفسور که استاد دانشگاه علوم پایه زنجان هستند بپرسید. یا حق